راه کارهای ایجاد انگیزه در دانش آموزان و تاثیر آن در پیشرفت تحصیلی
1- طـرح مطالب درسی به صورت پرسش های جالـب : مطلب یا موضوعی را که می خواهیم کـودک و نوجـوان یادبگیرد ، به صورت پرسش یا پرسش هایی روشن و جالب که آنها را به فعالیت ذهنی و پویندگی ترغیب نماید،مطرح کنیم ، باید تلاش نمود تا در دانش آموزان احساس نیاز به وجود آید .
2- دانش آموزان در اثر شکست در درسی نسبت به آن نگرش منفی پیدا می کنند باید به آنها کمک کرد تا با کسب موفقیـت در درس جدید ، به تصـویـری مثبت از توانـایی خود دست یابند زیـرایادگیری همراه با موفقیـت به ایجـاد انگیـزه منجر می شود .
3- تجربه و تمـاس مستقیم با مطالب درسی : سعی نمایید تا دانش آموزان آنچه را که می خواهند یاد بگیرند با آن تماس پیدا نموده و تجربه مستقیم و عملی داشته باشند .
4- اهداف آموزشی مورد انتظار از دانـش آموزان را در آغاز درس برای آنها بازگـو نمایید . اهـداف باید روشن و متناسب با توانایی دانش آموزان باشد .
5- اجـرای نقش : بهتـر است در زمینه بـرخی از موضوعـات از جمله تـاریخ ، ادبیات ، دینی و...دانش آموزان راتشویـق نماییم تـا موضـوع مورد نـظر را به صورت نمـایش در آورند . اجرای نمایـش در تفـهیـم مسائـل تربیـتی و اخلاقی بسیار مفید و مؤثرمی باشد .
6- در شرایط مقتضی و مناسب از تشویق های کلامی استفاده کنید . مثلاً خوب ، آفرین ، مرحبا و...
7- بایـد شرایطی فراهـم شود تـا دانش آموز موفقیت خود را احساس کنـد زیرا هیچ چیـز همـانند خود موفقـیت به موفقیت کمک نمی کند .
8- تکالیـف ارائه شده نه باید بسیـار مشکل باشد و نه سـاده ، از ارائه تکـالیف یکنواخـت باید پرهیـز کـرد و بـه عبارتی تکالیف باید خاصیت برانگیختگی داشته باشند .
9- مشخص کردن نحـوه انجـام کـار برای یادگیرنده : کـاری را که دانش آموز قـرار است انجـام دهـد باید دقیقاً مشخص شود .
10- تبادل نظر با دانش آموزان درباره مشکلات درسی و شرکت دادن آنها در طرح نقشه های کار و فعالیت
11- استفاده از نمرات و آزمون ها برای ایجاد انگیزه در دانش آموزان
12- علاقه منـدی یاددهنده به موضوع : در بسیـاری از مواقع مشاهده می کنیم که بی علاقه بـودن یادگیرندگان به موضوعی خاص ناشی از علاقه مند نبودن والدین و مربیان آنهاست . معلمی که در زنگ انشاء ، ورقه های ریاضی را تصحیح می کند یا در ساعت ورزش به بافنـدگی مشغول می شود ، عملاً به یادگیرندگان می گویـد که برای این فعالیت ارزش قائل نیست .
13- مطالب آموزشی را باید از ساده به دشوار ارائه کرد . می توان با فعال سازی دانش آموز به هنگام تدریس در او ایجاد انگیزه نمود .
14- به وضع جسمانی دانش آموزان و وضع ظاهری کلاس باید توجه نمود . کلاس درس را باید از نظر ظاهری و روانی تبدیل به محیطی امن و آرام نمود .
15- از مقایسه نمودن دانش آموزان با یکدیگر خودداری نمایید .
16- قدردانی از کار دانش آموز را به کوشش و تلاش بیشتر و دلبستگی به درس وادار خواهد نمود .
17- برقراری ارتباط بین مطالب درسی با واقعیات زندگی در ایجاد انگیزه مؤثر می باشد .
18- بلافاصله دانش آموز را از میزان پیشرفت در کارش مطلع نمایید . آگاهی از نتیجه کار در هر مرحله از آموزش ، دانش آموز را از عملکرد خود آگاه نموده و باعث می شود تا به تقویت نقاط مثبـت و اصلاح نقاط ضعف و منفی خود بپردازد .
19- استفاده از علائق یادگیرنده : مربیان و والدین می توانند با شناسایی علائق دانش آموز از آن استفاده مطلوب نمایند .
20- مقاله با بازدارنده های عاطفی و هیجانی که موجب دلسردی و کاهش علاقه دانش آموز به درس و تحصیل می شـود . مثـلاً معلمـی ممکن است از دانش آمـوز توقع زیاد داشتـه باشـد و یـا پـس از ورود بـه کلاس به هیـچ دانش آموزی اجازه ورود ندهد و یا تکالیف سنگین تعیین کند ، زیاد درس بدهد ، سخت نمره دهد و گاهی تبعیض روا دارد .
21- انگیزش از راه سرمشق گیری : معلم در این شیوه از شخصیتی خاص تمجید و تجلیل نموده و او را یک نمونه و سرمشق ارزشمند و قابـل احترام معرفی می کند و دانش آموزان نیز از طریق همانند سازی با آن بـه درس و مدرسه علاقه مند می شوند .
22- تحریک حس کنجکاوی دانش آموزان
23- آموزش برنامه ریزی به دانش آموزان از طریق رفتار و گفتار و کردار خود در کلاس درس و ارائه نظرات مشورتی به آنها در تهیه برنامه
24- در آمیختن درس با تفریح و بازی دانش آموزان را به یادگیری بیشتر علاقه مند می سازد .
منابع :
- اسپادرینگ . چریل ، انگیزش در کلاس ، ترجمه : اسماعیل بیابانگرد و محمدرضا نائینینان
- بلوم . س ، ویژگی های آدمی و یادگیری آموزشگاهی ، ترجمه : علی اکبر سیف
- بیابانگرد . اسماعیل ، راهنمایی والدین و معلمان در تربیت و آموزش کودکان
- شهرآرای . مهرناز ، روان شناسی یادگیری کودک ونوجوان
